Home Page
21.11.2018
21.11.2018
ORGANİZASYONLAR
WORKSHOPLAR
SÖZEL & GÖRSEL DESTEK
TASARIM / PROJE
Üyelik
facebook sayfamıza katılın !



Tasarım ve Sanat

Ceylan MutluTasarım, güzel sanatlar dalında herhangi bir görsel eserin eskiz ve plan aşamasındaki yaratım sürecinin tümünü kapsar. Sanat eserinin oluşumu düşünsel ya da kağıt üzerinde yapılacak eskiz veya taslak sürecinden geçerek gerçekleşir. Tasarımı zihinde biçimlenen ve kurgulanan öğelerin tümü olarak açıklayabiliriz. Nesnelleşme süreci içinde ise gerekli olan, hedeflenen işlevselliği ve estetiği gerçekleştirebilmesidir.

Kant, sanat dallarını hür olan sanatlar, ve hür olmayan sanatlar olarak ikiye ayırmıştır. Benedetto Croce ise bu teoriye dayanarak güzellik kavramını hür güzellik ve hür olmayan güzellik olarak ikiye ayırır.Ve, ‘‘ hür güzellik salt estetiğe hizmet ettiği halde, hür olmayan güzellik bir ereğe hizmet eder….böyle bir kavram içine tatbiki güzel sanatlar girecektir ’’ demiştir. Buna göre, el becerisine dayalı çift ereğe hizmet eden (estetik+gereksinim) sanat üretimine tasarım diyebiliriz.

Herhangi bir sanat ürününün, işin veya yapıtın tasarımı hazırlanma aşamasında, problem tanımlaması, bilgi toplama, yaratıcılık, buluş, çözüm bulma ve uygulama aşamalarından geçer. Oluşum sürecinde ise çizgi, ton, renk, doku, biçim, ölçü ve yön gibi görsel elemanların yapılandırılması söz konusudur. Denge, orantı ve görsel hiyerarşi, görsel süreklilik, bütünlük ve vurgulama ilkeleri de dikkate alınır. Sonuçta, görselleştirmenin ilk basamağı olan taslaklar, yaratıcı fikirleri yalınlaştırarak aktaran görsel notlar ya da çizgisel taslaklardır. Uygulama öncesinde yapılan taslaklar, tasarım son şeklini bulana kadar sürüp gider ve en uzun çalışılması gereken bölümdür.

artNeXTUygulamalı tasarım dalları, Endüstri Tasarımı, Çevre Tasarımı ve Grafik Tasarımı olarak üçe ayrılır.
Endüstri Tasarımı insan yaşamı için gerekli her türlü makine, araç-gereç, ev eşyası, mutfak malzemesi ve diğer birçok ürünü kapsar.
Çevre Tasarımı ise bina, peyzaj ve iç mekan tasarımını gibi geniş bir alanı kapsar. Bu alanda da tasarımcının görevi dayanıklı, işlevsel ve estetik olanı bulmaktır. Mimari yapıtların estetiği işlev ve amacına zarar vermeyecek ölçülerde gerçekleştirilmeye çalışılır. İç mekanda ise ergonomi ve estetik bir arada olmalıdır.
Grafik Tasarımı ise okunan ve izlenen görüntülerin tasarımını hedefler. Afiş, kitap kapağı, bilgi ve uyarı işaretleri, ışıklı panolar, broşürler vb. bu etkinlik alanı içine girer. Grafik tasarımın amacı da daima iletişimdir. Bu nedenle estetik bir görsel sunumla bilgilendirmeye yönelir.

Tasarımın gerçekleştirilmesi, görsel öğelerden oluşan parçaların bütünleşerek hedef kitleye ve amacına ulaştırılma aşamasıdır. Satış veya tanıtıma yönelik ya da sanatsal bir sunum olsun izlenen yol aynıdır. Ünlü reklamcı Tvan Chermayeff, tasarımın zeka ve sanatsal yeteneğin ortak bir ürünü olduğunu belirtmektedir. Prof. Kobert G.Scott(Yale Üni.) ‘‘Tasarım belirli bir amaç gözeten yaratıcı bir eylemdir.’’ demiştir. Buradan çıkan sonuca göre, sanat eserinin oluşumu bireysel, toplumsal yada sadece sanat için anda gerçekleştirilse de, bir kurgulama aşaması geçirmektedir. Görsel sanatların her dalında eserler yukarıda saydığımız süreçleri yaşar. Bu nedenle, belki de tasarım sanatın gereğidir diyebiliriz . Hiç tasarlanmadan anda yapılan sanat ne olabilir diye düşünüyorum… Doğaçlama yapılan bir resim, müzik, tiyatro da olsa çoğunun temelinde en azından zihinsel bir tasarı vardır.

Günümüzde dünyada ünlü sanatçılar kadar ünlü tasarımcılar da konuşulmaktadır. Birçok sanatçı pratik bir amaca hizmet eden objeyi estetik sezgi ve ifade betimlemesine dönüştürebilmektedir. Türkiye’de birçok moda tasarımcısı aynı zamanda mobilya ve iç mimari dallarında üretime yönelmiştir. Zorlu Tekstil, Mudo Concept, Beymen Home, Edida(Elle Dekor) gibi kuruluşların önemli sanatçılar ve creator ‘lerle çalıştıklarını biliyoruz. Yıllar önce bu yönde bir çığır açan Salvador Dali’ nin ünlü eseri Kanepe Dudaklar bir mobilya tasarımı olarak da algılanabiliyor.. Groche’nin dediği gibi, fonksiyonel erek ve fonksiyonel değer arasında burada bir zıtlık gözlemiyoruz. Bu zıtlığı ortadan kaldıran kişi sanatçının kendisidir. Bir başka deyişle, hür olmayan sanatı özgür kılarak tekrar güzel sanatların gereğini gerçekleştirmiştir.

Çevremizde kullandığımız, izlediğimiz, yaşantımızın bir parçası haline gelmiş olan mekanlar, mobilyalar, mutfak eşyaları, aksesuarlar, araçlar, arabalar ve estetik barındıran birçok şey bir tasarım ürünüdür ve sanatsal bir bakış açısıyla birleşerek doğar. Sanatın da tasarımın da anası fikirdir. Fikrini bir sentez sonucunda gerçekleştirmek ise sanattır.Sürekli sanatla yaşadığımızı fark etmek ise çok güzel bir duygu. İnsanlığın ve insanımızın yaratıcı potansiyelini yaşantımıza güzeli ve olumluyu çekmek amacıyla kullanmasını diliyorum.

 

NEXUSartLine'da yayınlanan yazı, fotoğraf, karikatür, ilüstrasyon ve konuların her hakkı saklıdır.
İzinsiz alıntı yapılamaz.