Home Page
21.09.2018
21.09.2018
ORGANİZASYONLAR
WORKSHOPLAR
SÖZEL & GÖRSEL DESTEK
TASARIM / PROJE
Üyelik
facebook sayfamıza katılın !



Resimde Modernizm
Ceylan Mutlu

Klasikleşmiş, geleneksel ölçütler, sanat değerlerinin temelini oluştursa da, teknolojik ilerleme ve gelişimlerin getirdiği düşünsel değişimler farklı sanat üretimlerine yol açmıştır. Tarihin her dönemindeki birçok , sanat eserinde zamanın modasını , inançlarını, düşüncelerini, sosyolojik yapısını yansıtan unsurlara raslanır.

Fransız İhtilali ile başlayan ve XIX.YY’da teknolojik gelişmelerle ivme kazanan Modernizm süreci 1900’lerin başlarındaki toplumsal, teknolojik ve düşünsel yapı ile iç içe gelişen bir bilincin yansımasıdır. Resimde, Fransa’da Realizm dönemi sonrasında, 1870’lerde başlayan İzlenimcilik/Empresyonizm’in önemli temsilcileri Cezanne, Vangogh, ve Gaugin’di.Yaşadıkları dönemde eserleriyle sanat çevrelerinden birçok tepki almışlar ve refuse edilmişlerdir. Bu dönemde, arka arkaya ve birbirleriyle etki-tepki içinde gelişen , Expresyonizm, Fovizm, Kübizm,Dadaizm, Futurizm, Sürealizm gibi akımlar doğdu. Bu akımlar grup aksiyonu olarak gerçekleşirken savundukları ekolü, teknik olarak kullanılan malzeme ve anlatım diliyle de vermeye çalışıyorlardı.Bu sanatçılar, alışılagelmiş tekniklerin dışına çıkarak farklı teknikler uyguluyor, çağın getirdiği teknolojik olanaklarla yeni malzemeleri denemekten kaçınmıyor, klasik kalıpları reddediyorlardı. Bir fikri veya konuyu anlatırken değişik yöntemler deniyorlardı. Örnek olarak, ‘Dada’ adı verilen topluluk çocuksu duygulara dönmek, saf, sade bir anlatım dili kullanmak ve görkemli sanat anlayışından uzaklaşmak çabasındaydılar. Aynı çabayı 1945’lerde Taşizm-Lekecilik temsilcisi - soyut expresyonist- Amerikalı Jackson Pollok’da görüyoruz. Fırçanın bıraktığı iz yada lekeyi öne çıkaran çocuksu bir sadelik ve doğallık arayışıyla boyaları direk olarak tuval bezinin üzerine dökerek ve fırlatarak değişik biçimler elde etmişti.

artNeXT1950’lerde ise Amerika’da Pop Art akımı yaygınlaşmaya başladı. İlk temsilcisi Jasper Jones Amerikan bayraklarından oluşan resimleriyle kamuoyunun çok tepkisini almıştı.Robert Raushenberg ve Richard Hamilton Pop Art’ı savunurken heryerde raslanan nesneleri kullanarak, geleneksel sanat anlayışının dışında bir yoldan sanat yapmakta ısrarlıydılar. Onları takip eden Avrupalı ve Amerikalı diğer sanatçılarda,tüketici toplumun güncel yaşantısında göndermeler yapan yada sıradan kesitleri afiş fotoğraf, enstallasyon,kolaj veya tuval resmiyle birleştirerek sunan bir anlayışı sergilemeye devam ettiler.Günümüzde Pop Art’ın genel olarak vurgulamak istediğişey, iletişim biçimlerini keşfetmeke ve bunlara eleştirel bir gözle bakmayı sağlamaktır.

Bütün bu yeni akımları yaratan gruplar acaba bugün yaşasalar neler yaparlardı? Fotoğraf teknikniğinden faydalanarak karanlık odada negatif filmin üzerine ışıkla resim yapan Picasso, acaba neyi deneyimlemek isterdi? Fovistlerin önderliğini yapan Matisse ‘Makasla Çizim’ tekniği’ni uygulamıştı. Çizim ve renk ustalığını birleştirerek o döneme damgasını vuran sanatçı için, görüntü önyargısız, çocuk saflığında bir bakışla yorumlanmalıydı. Matisse bu yeniliği Photoshop programında deneseydi bu saflığı koruyabilirmiydi?

El becerisini, zihin becerisine dönüştüren günümüzün sanatsal yaratıcılık olanakları, acaba dijital makina ve aletlerle yapılan sanat üretimini nereye taşıyacak? İlerde elle yapılan resim, heykel, seramik ve diğer sanatların yeri nerde olacak? Bunun cevabını bilmiyorum. Hız çağında, sanat için hızla fikrini gerçekleştirme imkanı sağlayan birçok teknoloji ve alet, zaman kazandırmaktan çok zamanı hızlandırarak akışın içinde yetişilmesi gereken bir araç haline getiriyor. Bu anlamda, el becerisi ikinci plana düşerken, sanat yapıtını üreten sanatçının eseriyle ruhsal ve bedensel bağı azalıyor. Ekran başında üretilen sanal eserler, ekrandan yere , hayatımıza yansıyorlar ve sanal ortam varoldukça varlıklarını sürdürecek gibi gözüküyorlar. Bir eserin kalıcımı, geçicimi olduğunu ancak zaman belirleyecektir. Bu konuda, E.H. Gombrich:"Sanatçıların öyküsü, ancak bir süre geçtikten sonra, eserlerin diğerleri üstünde ne gibi etkisi olduğu ve sanatın öyküsüne ne gibi katkılarda bulundukları açıklık kazanınca anlatılabilir" demiştir.

Yeni ve farklı olan herşey insan için ilgi çekicidir. Bu kural asırlardır değişmeden süregelir. Yeni fikirler, yeni eserlerin üretilmesini sağlar. Yenileşme, ve modernleşme adına üretilen tüm eserlerin insanlığın hayrına olması en büyük dileğimizdir.

Sevgiyle ve Sanatla Kalın,

Ceylan Mutlu

 

NEXUSartLine'da yayınlanan yazı, fotoğraf, karikatür, ilüstrasyon ve konuların her hakkı saklıdır.
İzinsiz alıntı yapılamaz.